Page 10 - แนวทางการดูแลวัยรุ่นที่มีภาวะซึมเศร้า (CPG)
P. 10

บทนำ�






                   ภาวะหรือโรคซึมเศร้า  (major  depressive  disorder)  เป็นภาวะเจ็บป่วยที่มีความสำาคัญ
            และส่งผลต่อการสูญเสีย  (global  burden  of  disease)  ของทั่วโลก  องค์การอนามัยโลกสำารวจ

            สถานการณ์สุขภาพจิตใน 17 ประเทศและประมาณการว่า 350 ล้านคนทั่วโลกหรือเทียบเท่ากับ 1 ใน

                                                      1
            20 คนกำาลังเผชิญภาวะซึมเศร้าในปีที่ผ่านมา  ภาวะซึมเศร้าเป็นโรคที่มักเริ่มต้นในช่วงเข้าสู่วัยรุ่น และ
            สามารถส่งผลต่อการสูญเสียความสามารถในการเรียน  การทำางาน  และการเข้าสังคม  หรือนำาไปสู่

            การฆ่าตัวตาย ภาวะซึมเศร้าเป็นสาเหตุการตายอันดับต้นในทุกประเทศทั่วโลก 2

                                                                                                3
                   ความชุกชั่วชีวิตของภาวะซึมเศร้าในเพศชายพบได้ร้อยละ 9 และในเพศหญิงพบถึงร้อยละ 15  เมื่อป่วยแล้ว
                                                3
            โรคนี้มีอัตราการเกิดซำ้าได้ถึงร้อยละ 50-70  มีการประมาณการว่าในปี ค.ศ. 2020 ความสูญเสียที่เกิดขึ้นจากโรคนี้
                                                   4,5
            จะเป็นอันดับสองรองจากโรคหัวใจขาดเลือด  ในเด็กและวัยรุ่นพบโรคซึมเศร้าได้เช่นกัน โดยเด็กเล็กมีอัตรา
            การป่วยร้อยละ 0.3 เด็กวัยเรียนพบได้ร้อยละ 2 วัยรุ่นพบร้อยละ 5 ความชุกชั่วชีวิตของโรคนี้ในวัยรุ่นพบว่า

            สูงถึงร้อยละ 15-20 โดยคนที่มีภาวะซึมเศร้ามักพบโรคจิตเวชร่วมด้วยร้อยละ 40-70 ได้แก่ โรควิตกกังวล
                              6
            (anxiety) โรคพฤติกรรมเกเร (conduct disorder) และภาวะติดสารเสพติด (substance use disorder)
            ประเทศไทย ในปี 2559 กรมสุขภาพจิตได้ทำาการศึกษาความชุกโรคซึมเศร้าในวัยรุ่นอายุ 13-17 ปี พบความ

            ชุกร้อยละ 2 และความชุกชั่วชีวิต ร้อยละ 2.5 7
                   ภาวะซึมเศร้าเป็นสาเหตุที่เป็นภาระโรค (DALYs; disability-adjusted years lost) สูงที่สุดสำาหรับวัยรุ่น

            โดยเฉพาะวัยรุ่นหญิง และการทำาร้ายตัวเอง (self-harm) เป็นสาเหตุการตายอันดับที่สามของวัยรุ่น ซึ่งส่วนหนึ่ง

                                         8
            ก็มีความเกี่ยวโยงกับภาวะซึมเศร้า  ดังนั้น ภาวะซึมเศร้า จึงเป็นสาเหตุการตายหลักของกลุ่มเยาวชนทั่วโลก รวม
            ถึงเป็นสาเหตุหลักต่อการสูญเสียความสามารถในการดำารงชีวิตได้ปกติ ทั้งของเพศชายและเพศหญิง ทั้งในประเทศ

                                9
            พัฒนาและกำาลังพัฒนา  ข้อมูลภาระโรคของประเทศไทย พบว่า สุขภาพกายมีแนวโน้มดีขึ้น แต่ปัญหาสุขภาพ
            จิตกลับมีปัญหาเพิ่มขึ้น โดยพบว่าภาวะซึมเศร้ากลายเป็นสาเหตุหลักของการสูญเสียด้านสุขภาพ ความชุกของ
            ภาวะซึมเศร้าเพิ่มขึ้นจาก 55.9 ต่อประชากร 100,000 คน ในพ.ศ. 2540 เป็น 290.8 ต่อประชากร 100,000 คน

            ในพ.ศ. 2554 ถ้าพิจารณาความบกพร่องทางสุขภาพ/ความพิการ (Years Lost due to Disability, YLD) พบ

            ว่า ภาวะซึมเศร้าเป็นสาเหตุอันดับ 1 ในเพศหญิง และอันดับ 2 ในเพศชาย 10
                   ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2550-2553 กรมสุขภาพจิตมีการดำาเนินการป้องกันและจัดการปัญหาภาวะซึมเศร้า

            อย่างเป็นระบบ เริ่มต้นตั้งแต่การรณรงค์สร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับโรคนี้ในประชาชน เฝ้าระวังโรคทั้งประเทศ
            มีการค้นหาและช่วยเหลือทางจิตใจสังคม และได้จัดทำาแนวทางการจัดการโรคซึมเศร้าสำาหรับแพทย์เวชปฏิบัติ

            ทั่วไป  โดยเน้นกลุ่มประชากรอายุ 15 ปีขึ้นไป ซึ่งผลทำาให้เกิดการเข้าถึงบริการของผู้ป่วยซึมเศร้าเพิ่มขึ้น
                 11,12











              หน้า  8                                                        แนวทางการดูแลวัยรุ่นที่มีภาวะซึมเศร้า
   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14   15