Page 6 - คู่มือปฏิบัติการดูแลวัยรุ่นที่มีภาวะซึมเศร้า บุคลากรสาธารณสุขและการศึกษา
P. 6

สรุป แนวทางการดูแลวัยรุนที่มีภาวะซึมเศรา                                                                                         ไมรุนแรง                                                  ปานกลางถึงรุนแรง

          Clinical Practice Guideline for
          Adolescents with Depression
                                                                                                                                                                                     ใหการรักษาดวยยา (ขอแนะนำที่ 8, 9 หนา 23-24)
                                                                                                                                                                                     -  ใหการรักษาดวยยา SSRI โดยใช fluoxetine เปน

                ควรมีระบบคัดกรองวัยรุนทั่วไปปละ 1 ครั้ง            วัยรุนที่มีความเสี่ยง ควรไดรับการประเมิน                                                                        ทางเลือกแรกเริ่มที่ 10 มก.ตอวัน อาจปรับเพิ่มเปน
        1. พาเขารับบริการสถานบริการพยาบาล
          ที่สามารถใหการดูแลแบบผูปวยในได หรือ
          มีจิตแพทยเด็กและวัยรุน กรณีผูปวยฉุกเฉิน
          จะไดรับการตรวจทันที
        2. โทรแจงสายดวน 1669, 1300
          รับตัวนำสงสถานพยาบาล
          เจาหนาที่มูลนิธิ/
                        (ขอแนะนำที่ 1, หนา 15)                            เพื่อคัดกรองภาวะซึมเศรา
          ภาคประชาสังคม/                                                                                                                                                               20 มก.ตอวัน แลวรอดูผลการตอบสนอง 4 สัปดาห
          เครือขายครูขางถนน
          พบปญหา
                จัดทำระบบคัดกรองในชุมชน โรงเรียน                            (ขอแนะนำที่ 2, หนา 16)                             ชวยเหลือประคับประคองจิตใจ          ไมดีขึ้น         จึงคอยเพิ่มขนาดยาหากไมไดผล และถาไมไดผล
                    หรือสถานพยาบาล โดยเลือกใช                วัยรุนที่มีความเสี่ยง เชน มีประวัติโรคจิตเวช โรคเรื้อรัง                                                               ใน 6-8 สัปดาห อาจเปลี่ยนเปน SSRI ตัวที่สอง
                                                                                                                                        (ตามคำแนะนำที่ 6)
              แบบประเมินภาวะซึมเศราในวัยรุน (PHQ-A)               ควรไดรับการประเมินโดยใช HEEADSSS                               นัดติดตามอาการในเวลา                              หรือยากลุม SNRI หรือสงตอ
                (อายุ 11-20 ป) หรือ CDI (อายุ 7-17),                    และคัดกรองภาวะซึมเศราตาม                                         2-4 สัปดาห                               -  หลังจากใหยาแลวไดผลควรใหตอเนื่องเปนเวลา
                         CES-D (อายุ 15-18)                                    ขอแนะนำที่ 1                                                                                           6-12 เดือน จนหายขาด ปองกันการเปนซ้ำ
                                                                                                                                                                                     ใหการรักษาดวยจิตบำบัด (ขอแนะนำที่ 10 หนา 25)
                                                                                                                                                                                     ใหการรักษาดวยจิตบำบัดแบบ CBT หรือ IPT รวมกับ
                                                                                                                                                                                     การใชยาหรือทำจิตบำบัดกอนและใหยารวมดวย
                          ผลคัดกรองเปนบวกหรือมีอาการน�าสงสัยภาวะซึมเศรา                                                                          ดีขึ้น                            ถาไมดีขึ้น
                                                                                                                                                                                     รับไวในโรงพยาบาลถามีพฤติกรรมฆาตัวตาย หรือ
                                                                                                                                                                                     มีโอกาสเกิดอันตรายตอตนเองหรือผูอื่น
                                           ประเมินเพื่อวินิจฉัยภาวะซึมเศรา                                                                                                          สงตอในกรณีที่ไมมีความพรอมในการรักษา
                                               (ขอแนะนำที่ 3 หนา 17)
           ซักประวัติ (จากทั้งวัยรุนและผูปกครอง) ตรวจรางกาย ตรวจสภาพจิตประเมินความเสี่ยงตอการฆาตัวตาย
                                       และอาจใชแบบประเมินการฆาตัวตาย 8Q                                                                          ติดตามการรักษาอยางตอเนื่องจนผูปวยไมมีอาการของภาวะซึมเศรา
                                                                                                                                                                และสามารถใชชีวิตประจำวันไดตามปกติ

                                                                                                                                                                          (ขอแนะนำที่ 11 หนา 26)
                              วินิจฉัยตามเกณฑการวินิจฉัยภาวะซึมเศรา และวินิจฉัยแยกโรค                                                      ควรติดตามการรักษาอยางตอเนื่อง อาจใชแบบประเมินติดตามอาการ เชน PHQ-A, CDI
                                               (ขอแนะนำที่ 4 หนา 19)                                                                                 หรือ CES-D หากผูปวยมีอาการแยลง พิจารณาสงตอผูเชี่ยวชาญ


                                          ใหการวินิจฉัยภาวะซึมเศรา
                                                                                                                                                ผูปวยที่อาการดีขึ้น หรือวัยรุนทั่วไปที่ผลการคัดกรองภาวะซึมเศราเปนลบ

                                                                                                                                                                ควรไดรับการสงเสริมปองกันภาวะซึมเศรา
                          ประเมินความรุนแรง และการสูญเสียหนาที่ในชีวิตประจำวัน และโรครวม
                                               (ขอแนะนำที่ 5 หนา 20)

                                                                                                                                                 วัยรุนทุกคนควรไดรับการสงเสริมทักษะชีวิต (universal prevention)
                                           ใหการรักษาภาวะซึมเศรา                                                                                                       (ขอแนะนำที่ 12 หนา 27)

                                                                                                                                                ควรมีการสงเสริมทักษะชีวิตในโรงเรียนและชุมชน ไดแก ทักษะการแกไขปญหา
                                                                                                                                                   การจัดการอารมณและความเครียด การสื่อสาร และการสรางสัมพันธภาพ
               ใหความรูแกวัยรุนและผูปกครอง และชวยเหลือประคับประคองจิตใจ (ขอแนะนำที่ 6 หนา 22)
               -  ใหความรูเกี่ยวกับลักษณะทางคลินิกและสาเหตุของภาวะซึมเศรา
               -  แนะนำการปฏิบัติตัวของวัยรุน การดำเนินชีวิตประจำวัน ออกกำลังกาย สุขภาวะการนอนหลับ                                                เฝาระวังและปองกันวัยรุนที่มีความเสี่ยง (targeted prevention)
                จัดการความเครียดและการแกปญหา ทำกิจกรรมเพิ่มความสุขและความสำเร็จงายๆ ในชีวิต                                                                           (ขอแนะนำที่ 13 หนา 27)

               -  แนะนำการเพิ่มปฏิสัมพันธและแกไขปญหาความขัดแยงในครอบครัว และเฝาระวังความเสี่ยง                                 ควรมีระบบเฝาระวังและปองกันภาวะซึมเศราสำหรับวัยรุนกลุมเสี่ยงในโรงเรียน ไดแก การใหความรูเรื่องภาวะซึมเศรา
                                                                                                                                        การแกไขปญหากับเพื่อนหรือครอบครัว การเสริมสรางพลังเขมแข็งทางจิตใจ (resilience) การปรับความคิด
                 ตอการทำรายตนเอง                                                                                                       การปองกันและเฝาระวังการฆาตัวตาย และควรมีการสงเสริมทักษะการเลี้ยงดูวัยรุนและการแกไขปญหา

               วางแผนการรักษาตามระดับความรุนแรงของโรค (ขอแนะนำที่ 7 หนา 23)                                                                      ความขัดแยงในครอบครัว รวมทั้งระบบการดูแลวัยรุนที่เจ็บปวยแบบองครวม



               ข     คู่มือปฏิบัติ การดูแลวัยรุ่นที่มีภาวะซึมเศร้า
                     ส�าหรับบุคลากรสาธารณสุขและบุคลากรทางการศึกษา ตามแนวทางการดูแลวัยรุ่นที่มีภาวะซึมเศร้า
   1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11