Page 7 - คู่มือปฏิบัติการดูแลวัยรุ่นที่มีภาวะซึมเศร้า บุคลากรสาธารณสุขและการศึกษา
P. 7

สรุป แนวทางการดูแลวัยรุนที่มีภาวะซึมเศรา  ไมรุนแรง                           ปานกลางถึงรุนแรง

 Clinical Practice Guideline for
 Adolescents with Depression
                                                              ใหการรักษาดวยยา (ขอแนะนำที่ 8, 9 หนา 23-24)
                                                              -  ใหการรักษาดวยยา SSRI โดยใช fluoxetine เปน

 ควรมีระบบคัดกรองวัยรุนทั่วไปปละ 1 ครั้ง  วัยรุนที่มีความเสี่ยง ควรไดรับการประเมิน      ทางเลือกแรกเริ่มที่ 10 มก.ตอวัน อาจปรับเพิ่มเปน
 1. พาเขารับบริการสถานบริการพยาบาล
   ที่สามารถใหการดูแลแบบผูปวยในได หรือ
   มีจิตแพทยเด็กและวัยรุน กรณีผูปวยฉุกเฉิน
   จะไดรับการตรวจทันที
 2. โทรแจงสายดวน 1669, 1300
   รับตัวนำสงสถานพยาบาล
 เจาหนาที่มูลนิธิ/
 (ขอแนะนำที่ 1, หนา 15)  เพื่อคัดกรองภาวะซึมเศรา
 ภาคประชาสังคม/                                                 20 มก.ตอวัน แลวรอดูผลการตอบสนอง 4 สัปดาห
 เครือขายครูขางถนน
 พบปญหา
 จัดทำระบบคัดกรองในชุมชน โรงเรียน   (ขอแนะนำที่ 2, หนา 16)  ชวยเหลือประคับประคองจิตใจ   ไมดีขึ้น      จึงคอยเพิ่มขนาดยาหากไมไดผล และถาไมไดผล
 หรือสถานพยาบาล โดยเลือกใช  วัยรุนที่มีความเสี่ยง เชน มีประวัติโรคจิตเวช โรคเรื้อรัง       ใน 6-8 สัปดาห อาจเปลี่ยนเปน SSRI ตัวที่สอง
                 (ตามคำแนะนำที่ 6)
 แบบประเมินภาวะซึมเศราในวัยรุน (PHQ-A)   ควรไดรับการประเมินโดยใช HEEADSSS   นัดติดตามอาการในเวลา      หรือยากลุม SNRI หรือสงตอ
 (อายุ 11-20 ป) หรือ CDI (อายุ 7-17),  และคัดกรองภาวะซึมเศราตาม   2-4 สัปดาห    -  หลังจากใหยาแลวไดผลควรใหตอเนื่องเปนเวลา
  CES-D (อายุ 15-18)  ขอแนะนำที่ 1                             6-12 เดือน จนหายขาด ปองกันการเปนซ้ำ
                                                              ใหการรักษาดวยจิตบำบัด (ขอแนะนำที่ 10 หนา 25)
                                                              ใหการรักษาดวยจิตบำบัดแบบ CBT หรือ IPT รวมกับ
                                                              การใชยาหรือทำจิตบำบัดกอนและใหยารวมดวย
 ผลคัดกรองเปนบวกหรือมีอาการน�าสงสัยภาวะซึมเศรา  ดีขึ้น      ถาไมดีขึ้น
                                                              รับไวในโรงพยาบาลถามีพฤติกรรมฆาตัวตาย หรือ
                                                              มีโอกาสเกิดอันตรายตอตนเองหรือผูอื่น
 ประเมินเพื่อวินิจฉัยภาวะซึมเศรา                             สงตอในกรณีที่ไมมีความพรอมในการรักษา
 (ขอแนะนำที่ 3 หนา 17)
 ซักประวัติ (จากทั้งวัยรุนและผูปกครอง) ตรวจรางกาย ตรวจสภาพจิตประเมินความเสี่ยงตอการฆาตัวตาย
 และอาจใชแบบประเมินการฆาตัวตาย 8Q   ติดตามการรักษาอยางตอเนื่องจนผูปวยไมมีอาการของภาวะซึมเศรา
                                         และสามารถใชชีวิตประจำวันไดตามปกติ

                                                   (ขอแนะนำที่ 11 หนา 26)
 วินิจฉัยตามเกณฑการวินิจฉัยภาวะซึมเศรา และวินิจฉัยแยกโรค   ควรติดตามการรักษาอยางตอเนื่อง อาจใชแบบประเมินติดตามอาการ เชน PHQ-A, CDI
 (ขอแนะนำที่ 4 หนา 19)        หรือ CES-D หากผูปวยมีอาการแยลง พิจารณาสงตอผูเชี่ยวชาญ


 ใหการวินิจฉัยภาวะซึมเศรา
                         ผูปวยที่อาการดีขึ้น หรือวัยรุนทั่วไปที่ผลการคัดกรองภาวะซึมเศราเปนลบ

                                         ควรไดรับการสงเสริมปองกันภาวะซึมเศรา
 ประเมินความรุนแรง และการสูญเสียหนาที่ในชีวิตประจำวัน และโรครวม
 (ขอแนะนำที่ 5 หนา 20)

                          วัยรุนทุกคนควรไดรับการสงเสริมทักษะชีวิต (universal prevention)
 ใหการรักษาภาวะซึมเศรา                          (ขอแนะนำที่ 12 หนา 27)

                         ควรมีการสงเสริมทักษะชีวิตในโรงเรียนและชุมชน ไดแก ทักษะการแกไขปญหา
                            การจัดการอารมณและความเครียด การสื่อสาร และการสรางสัมพันธภาพ
   ใหความรูแกวัยรุนและผูปกครอง และชวยเหลือประคับประคองจิตใจ (ขอแนะนำที่ 6 หนา 22)
   -  ใหความรูเกี่ยวกับลักษณะทางคลินิกและสาเหตุของภาวะซึมเศรา
   -  แนะนำการปฏิบัติตัวของวัยรุน การดำเนินชีวิตประจำวัน ออกกำลังกาย สุขภาวะการนอนหลับ   เฝาระวังและปองกันวัยรุนที่มีความเสี่ยง (targeted prevention)
    จัดการความเครียดและการแกปญหา ทำกิจกรรมเพิ่มความสุขและความสำเร็จงายๆ ในชีวิต  (ขอแนะนำที่ 13 หนา 27)

   -  แนะนำการเพิ่มปฏิสัมพันธและแกไขปญหาความขัดแยงในครอบครัว และเฝาระวังความเสี่ยง  ควรมีระบบเฝาระวังและปองกันภาวะซึมเศราสำหรับวัยรุนกลุมเสี่ยงในโรงเรียน ไดแก การใหความรูเรื่องภาวะซึมเศรา
                 การแกไขปญหากับเพื่อนหรือครอบครัว การเสริมสรางพลังเขมแข็งทางจิตใจ (resilience) การปรับความคิด
     ตอการทำรายตนเอง  การปองกันและเฝาระวังการฆาตัวตาย และควรมีการสงเสริมทักษะการเลี้ยงดูวัยรุนและการแกไขปญหา

   วางแผนการรักษาตามระดับความรุนแรงของโรค (ขอแนะนำที่ 7 หนา 23)  ความขัดแยงในครอบครัว รวมทั้งระบบการดูแลวัยรุนที่เจ็บปวยแบบองครวม


                                                                     คู่มือปฏิบัติ การดูแลวัยรุ่นที่มีภาวะซึมเศร้า   ค ค
                                           ส�าหรับบุคลากรสาธารณสุขและบุคลากรทางการศึกษา ตามแนวทางการดูแลวัยรุ่นที่มีภาวะซึมเศร้า
   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11   12