Page 12 - รายงานวิจัย เรื่องการพัฒนาแบบประเมินภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่น
P. 12

Development of the Thai version of the Patient Health Questionnaire for Adolescents (PHQ-A)




                           จากแนวปฏิบัติทางคลินิกและแนวทางการดูแลวัยรุ่นที่มีภาวะซึมเศร้าในหลายๆ ประเทศจุดเริ่มต้น
                                                                                                            9-13
                 ที่ส�าคัญในการดูแลวัยรุ่นที่มีภาวะซึมเศร้า คือการคัดกรองและประเมินภาวะซึมเศร้าด้วยเครื่องมือที่มีมาตรฐาน
                                                                         9,10
                 วัยรุ่นทุกคนควรได้รับการคัดกรองภาวะซึมเศร้าอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง  ในระบบโรงเรียนไทย มีการคัดกรองปัญหา
                 สุขภาพจิตในระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน โดยใช้แบบประเมินจุดแข็งจุดอ่อน (the Strength and Difficulties
                 Questionnaire: SDQ)  แต่แบบประเมินดังกล่าวมีข้อค�าถามเกี่ยวกับปัญหาทางอารมณ์เพียง 5 ข้อ และไม่ได้
                                     14
                 สร้างขึ้นเพื่อประเมินภาวะซึมเศร้าโดยตรง ส่วนเครื่องมือที่เฉพาะส�าหรับคัดกรองภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่นที่มีใช้ใน
                 ปัจจุบัน ได้แก่ แบบคัดกรองภาวะซึมเศร้าในเด็ก (Children’s Depression Inventory: CDI) ซึ่งเหมาะกับ
                 กลุ่มเด็กอายุ  7-17  ปี   และแบบคัดกรองภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่น  (Centre  for  Epidemiologic
                                       15
                                                                                  16
                 Studies-Depression Scale: CES-D) ซึ่งเหมาะกับวัยรุ่นอายุ 16-18 ปี  ซึ่งแบบคัดกรองทั้งสองนี้ถูกใช้
                 อย่างแพร่หลายในคลินิกจิตเวชเด็กและวัยรุ่น  อย่างไรก็ตาม เครื่องมือดังกล่าวยังไม่ถูกน�ามาใช้ในหน่วยบริการ
                                                       17
                 สาธารณสุขระดับปฐมภูมิ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ โรงพยาบาลชุมชน หรือโรงพยาบาลทั่วไป ซึ่งถือเป็น
                 หน่วยบริการด่านหน้าที่วัยรุ่นจะเข้าถึงบริการเท่าที่ควร ส่วนหนึ่งอาจมาจากจ�านวนข้อที่ค่อนข้างมาก และมีระบบ
                 การให้คะแนนที่ยุ่งยากซับซ้อน ร่วมทั้งบุคลากรสาธารณสุขยังมีความสับสนในการเลือกใช้แบบประเมิน เนื่องจาก

                 ช่วงอายุที่ทับซ้อนกัน ส่วนแบบประเมินภาวะซึมเศร้าที่ใช้งานง่ายและข้อค�าถามสั้นที่ใช้อย่างแพร่หลาย
                 คือแบบประเมินโรคซึมเศร้า 9 ค�าถาม (9Q) และแบบสอบถามสุขภาพผู้ป่วย PHQ-9 (Patient Health

                 Questionnaire: PHQ-9)  แต่เครื่องมือทั้งสองนี้ยังไม่มีการท�าวิจัยในกลุ่มประชากรเด็กและวัยรุ่น จึงยังไม่ถูกน�า
                                      18,19
                 มาใช้คัดกรองวัยรุ่นอย่างแพร่หลายนัก จะเห็นได้ว่า ในประเทศไทย ยังขาดแคลนเครื่องมือคัดกรองและประเมินภาวะ
                 ซึมเศร้าที่เหมาะสมกับวัยรุ่น ที่สามารถน�ามาใช้ได้สะดวกส�าหรับสถานบริการสาธารณสุขทุกระดับ

                           แบบประเมิน Patient Health Questionnaire for Adolescents (PHQ-A) เป็นแบบประเมินที่ถูก
                 แนะน�าให้ใช้ในการดูแลวัยรุ่นที่มีภาวะซึมเศร้าในระดับนานาชาติ 20-24  ซึ่งพัฒนามาจากแบบประเมิน Patient

                                                19
                 Health Questionnaire (PHQ-9)  โดยปรับข้อค�าถามและท�าการศึกษาในกลุ่มประชากรวัยรุ่นโดยเฉพาะ
                 แบบประเมิน PHQ-9 และ PHQ-A สามารถน�าไปใช้ส�าหรับการคัดกรองภาวะซึมเศร้าทั้งในคลินิก และในวัยรุ่น
                 ทั่วไปในโรงเรียนและชุมชน รวมทั้งยังใช้ติดตามความรุนแรงของภาวะซึมเศร้าและติดตามผลการรักษาอีกด้วย
                                                                                                            21-24
                 ที่ส�าคัญ ผู้พัฒนาแบบประเมินดังกล่าวได้อนุญาตให้ใช้ได้และแปลเป็นภาษาอื่นได้โดยไม่ต้องขออนุญาตอีก 19,20
                 จึงท�าให้มีการน�าไปใช้กันอย่างแพร่หลาย ทั้งในประเทศที่ใช้ภาษาอังกฤษ เช่น สหราชอาณาจักร และสหรัฐอเมริกา

                                              25
                 และถูกแปลอีกหลายภาษา เช่น จีน  และอินเดีย 26
                           ในปี พ.ศ. 2560 – 2561 สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์ จึงด�าเนินการโครงการวิจัย
                 และพัฒนาแบบประเมินภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่น (PHQ-A) ฉบับภาษาไทย โดยมีเป้าประสงค์ เพื่อให้ได้เครื่องมือ

                 ในการประเมินภาวะซึมเศร้าที่เหมาะส�าหรับวัยรุ่นไทย อายุ 11 – 20 ปี และได้มาตรฐานทางวิชาการ ส�าหรับ
                 หน่วยงานด้านสุขภาพจิตและจิตเวชในการวางแผนช่วยเหลือและส่งเสริมป้องกันภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่นต่อไป














                  2 2
                      รายงานวิจัย เรื่อง  การพัฒนาแบบประเมินภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่น
   7   8   9   10   11   12   13   14   15   16   17